De Rijksdag: één van de meest beladen gebouwen in Berlijn

Wie Berlijn voor het eerst bezoekt, kan er natuurlijk niet onderuit: het unieke gebouw van de Rijksdag (Reichstag) moet je gezien hebben. Het is het Duitse parlementsgebouw.  Op het eind van de twintigste eeuw werd het spraakmakend verbouwd door Sir Norman Foster.

De naam ‘Reichstag’ verwijst naar het vroegere Duitse parlement. Vandaag heet het Duits parlement  ‘Bundestag’ en niet meer ‘Reichstag’.

Berlijn Rijksdag
De moderne koepel van Foster komt piepen achter het eclectische eind 19de eeuwse gebouw van de Reichstag

De Rijksdag, een plek die emoties oproept

Enkele redenen waarom de Rijksdag zo’n ‘beladen’ gebouw is:

  • in 1933 vormde de aangestoken Reichstagbrand  de aanleiding voor Hitler om de noodtoestand uit te roepen. En daarmee begon ook de nazi-dictatuur.

NB. Hitler zelf wilde het gebouw liefst laten afbreken. Omdat het zo lelijk was? Of omdat de parlementaire democratie zijn plannen in de weg stond?

  • tijdens de Koude Oorlog liep de grens tussen Oost- en West-Berlijn ironisch genoeg vlak langs de voormalige Rijksdag. Schrijnender kon het niet. Door de splitsing van Duitsland in een oostelijk en westelijk deel, verloor het gebouw zijn politieke functie en zijn status. Het werd een museum.
  • in 1999,  toen de verbouwing van het oude Rijksdaggebouw klaar was, keerde het parlement van het sinds 1990 herenigde Duitsland eindelijk terug naar Berlijn. Dit was een historisch moment omdat politici uit  West- en Oost-Berlijn  voor het eerst terug samen in één gebouw zaten.

NB. Het scheelde maar een haartje. Bij de keuze voor Bonn of Berlijn als zetel voor het Duits parlement, waren er 338 stemmen voor Berlijn en 320 voor Bonn. Op het nippertje dus!

Berlijn Rijksdag

De Rijksdag bezoeken

Vandaag zetelt het Duits parlement nog steeds in het (ondertussen gemoderniseerde) gebouw. Bezoeken is gratis, maar je moet je wel vooraf online aanmelden.

Even praktisch:

-Print het toelatingsdocument af en breng het mee. Want bij de ingang is er strenge controle.

-Zorg dat je tijdig bij de Rijksdag staat. Neem wat marge voor de start van je tijdsblok. De controlevan je documenten, van je rugzak en tassen gebeurt hyper-grondig. En terecht waarschijnlijk.  Op deze symbolische plek worden er geen grapjes gemaakt over veiligheid, laat dat duidelijk zijn.

-Als je kan kiezen, boek een bezoek op het einde van de dag. Dan kan je de avond zien vallen over Berlijn. Dat is een feeëriek gezicht. En je neemt de prachtige koepel zowel bij daglicht als in het donker in ogenschouw. Op beide momenten zijn koepel én uitzicht onvergetelijk!

De rondleiding start in het oude gebouw, waarin moderne elementen knap geïntegreerd zijn. De plenaire zaal van het parlement is 1.200 m2 groot en vooral het reusachtige beeld van de adelaar is indrukwekkend. Dit aluminium kunstwerk symboliseert de Duitse staat.

Berlijn Rijksdag
Op de gelijkvloerse verdieping: de opvallende, enorme bondsadelaar van 2,5 ton aluminium.

Berlijn Rijksdag

Daarna gaat het met de lift naar boven. Want het paradepaardje van de Rijksdag is natuurlijk de reusachtige dakkoepel.

De ultramoderne Rijksdagkoepel van Norman Foster

Tussen 1990 en 1999 werd de Reichstag grondig verbouwd.  Het gebouw had tevoren ook al een koepel, maar die werd vervangen door een veel groter, bijna futuristisch exemplaar (1999).

Berlijn Rijksdag

Berlijn Rijksdag

Berlijn Rijksdag

Tegen de ramen van de buitenwand kronkelt een spiraalvormig pad naar boven. Het deed me heel erg denken aan de City Hall(2002) van Foster  in Londen. Het lijkt wel alsof Foster in Berlijn wat geoefend heeft voor het latere Londense stadhuis.

Mensen lijken wel miertjes tegen het reusachtige lijnenspel van de architectuur. Maar het is comfortabel wandelen langs het hellende slakkenhuis-pad. En wat een fantastisch uitzicht heb je over Berlijn!

berlijn reichstag
De 368m hoge televisietoren is het hoogste gebouw van Berlijn (Fernsehturm). Hij staat bij de Alexanderplatz in voormalig Oost-Berlijn

Berlijn Rijksdag

Berlijn Rijksdag
tablet -fotokwaliteit 🙁
Berlijn Rijksdag
romantisch uitzicht over Berlijn

Het is absoluut een aanrader om de zonsondergang mee te maken vanop de koepel.

Je hebt de neiging om de hele tijd naar omhoog en rondom je te kijken door de grote ramen.

Maar het is de transparante doorkijk naar beneden waar het eigenlijk om gaat. Op het midden van het dak is er een lichthellende glazen koepel onder de reusachtige dakkoepel. Je kijkt gewoon door het glas naar  de benedenverdieping. En daar zie je, netjes in het gelid, de zitjes voor het vergaderende parlement. Transparantie ten top.  Een treffend symbool voor de werking van de democratie. En ook pakkend, als je denkt aan de geschiedenis van deze plek.

Berlijn Rijksdag

Als je het tegen de buitenwand kronkelende pad naar omhoog volgt, eindig je op een soort platform, onder het hemeloog van de koepel. Heel fijn om je even neer te zetten en achterover te leunen. En naar de sterren te kijken. Of naar de wolken. Want door de lichtverontreiniging zijn er niet echt veel sterren te zien.

Berlijn Rijksdag

Berlijn Rijksdag
het reusachtige oog boven in de koepel

Met spijt in het hart verlaat je dit heerlijk plekje onder het uitspansel. Om terug af te dalen naar het prozaïsche dagelijkse leven op de begane grond. Maar de indrukken die je opgedaan hebt, vergeet je nooit meer.

En wat mij betreft: respect voor Forster, die op een originele manier een moderne interpretatie gegeven heeft aan deze historisch gevoelige locatie in Berlijn. Knap!

 

N.B. Tip voor wie in de zomer de Rijksdag bezoekt: na zonsondergang wordt op het Marie-Elisabeth-Lüders-Haus tegenover het Rijksdaggebouw een soort klank- en lichtspel geprojecteerd. Je beleeft er de geschiedenis van Duitsland in 30 minuutjes.  De documentaire “Dem deutschen Volke- Eine parlamentarische Spurensuche” begint bij de Keizertijd en toont alle belangrijke gebeurtenissen uit de 20ste eeuw. Enjoy!

(Wij waren er in de winter: warme kleren absoluut noodzakelijk :))

Lees ook 

 

    1. Zeker doen. Maar er is heel veel te zien en te doen in Berlijn: het Joods museum van Libeskind, fietsen langs de resten van de voormalige Muur, rondslenteren in de totaal verschillende wijken, …

  1. Schitterende foto’s. Ik was er ook één keer, maar helaas ook hier niet binnen geweest. De volgende keer doe ik dat zeker! Het is de moeite. Zoveel is duidelijk.

    1. Wij waren ook eerst niet van plan om het te bezoeken, maar ik hoorde dat de koepel wel indrukwekkend was. En dat kan ik nu alleen maar bevestigen ;)!

Altijd fijn om je reactie te lezen: