Wat maakt het beroemde Kröller-Müller Museum zo bijzonder?

Eindelijk. Al een eeuwigheid wil ik naar het befaamde Kröller-Müller Museum in Nederland. Dat kan ik nu van mijn bucketlist schrappen. Wij spendeerden een heerlijk weekendje in de Hoge Veluwe en omstreken. Met dank aan het Nederlands Bureau voor Toerisme. Ik begrijp nu helemaal het enthousiasme van vrienden en familie…

10 redenen waarom ik Kröller-Müller op de Hoge Veluwe zo bijzonder vond.

1. De collectie kunstwerken van Vincent Van Gogh

Hier kan niemand omheen natuurlijk. Voor heel veel mensen is dit de belangrijkste reden om naar Kröller-Müller te gaan. En terecht. Het museum heeft een gigantische collectie van wel 90 werken van Van Gogh! Dat zijn er zelfs te veel om allemaal tegelijkertijd tentoon te stellen in de Van Gogh-galerij rond de patio. En klein fait divers: toen er in 2012 door een wissel van de collectie even géén Van Goghs te zien waren, stonden er huilende buitenlandse bezoekers op de stoep. Echt!

Bostafereeltje

Ik had echter meer geluk dan. En bewonderde de wereldberoemde klassiekers in de Van Gogh-galerij van dichtbij. Inclusief het beroemde zelfportret. Maar super-schattig vond ik het eerste schilderijtje dat Helene Kröller-Müller in 1908 van Van Gogh kocht. Het landelijk tafereeltje getiteld ‘Bosrand’. Klein maar fijn. Het was het begin van de gerenommeerde Kröller-Müller privé-collectie.

vangogh_bosrand
Bosrand, het eerste schilderijtje dat Helene van Van Gogh koopt

2. Meneer Jacques en meneer Jacques

Deze opvallende, parmantige bronzen meneer van Oswald Wenckebach heette ons welkom bij de ingang van het museum. Hij staat symbool voor de Nederlandse burgerman die de tentoonstelling komt bezoeken.  Meneer Jacques is ondertussen het boegbeeld van het museum. Intrigerende sculptuur.

Ook het eetcafé van het museum is naar meneer Jacques genoemd. Wij lunchten er op het zonnige terras, tussen de bomen. Met zicht op een klein stukje van de beeldentuin. Héérlijk! Meneer Jacques en zijn eetcafé: twee toppers.

oswald wenckebach_meneerjacques
Nederlandse burgerman meneer Jacques
meneerjacques_krollermullermuseum
op de foto met meneer Jacques – maar voorzichtig … kijken mag, aanraken niet!

eetcafé meneer Jacques

eetcafé kroller muller
heerlijk lunchen tussen beelden en bomen

3. Henry van de Velde

Als je, zoals ik, werkt in een gebouw van Henry van de Velde, dan kan je niet anders dan gefascineerd zijn door het oeuvre van dit multi-talent. Het was dus onvermijdelijk dat ik Kröller-Müller zou bezoeken, want het museumgebouw is ontworpen door van de Velde.  Het actuele museum is weliswaar heel wat kleiner dan oorspronkelijk voorzien. Door de financiële crisis van de jaren dertig kon het echtpaar Kröller-Müller het ambitieuze originele ontwerp niet realiseren. Maar ik herkende in het huidige museum onmiddellijk van de Velde’s spel met de ritmiek van de ramen en zijn aandacht voor de lichtinval.

ontwerp_kroller_muller
Ontwerp voor het museum door Henry van de Velde (c) Kröller-Müller Museum

Kröller-Müller Museum

Kröller-Müller Museum

Kunst en toegepaste kunst van van de Velde

Het museum heeft daarnaast ook een aantal tekeningen van van de Velde (een vurig bewonderaar van Van Gogh) in zijn collectie. En serviesgoed en een bureaumeubel.

De grootste verrassing voor mij was echter het embleem van de Hoge Veluwe. Dit gestileerde hertengewei met kruis tussen de vertakkingen is een ontwerp van Henri van de Velde. Het embleem staat ook op de cover van Helene’s boeken over kunst. Het weerspiegelt haar motto ‘Spiritus et Materia Unum’.

kroller_muller_museum_embleem_hoge_veluwe
het witte kruis tussen het gewei, embleem van de Hoge Veluwe

4. Een persoonlijk favorietje: de troffel van Claes Oldenburg

Een leuke ontdekking die het museum voor mij ook bijzonder maakte. Twee jaar geleden bezochten we het uitgestrekte Serralves park in Porto. Naast de art deco-parel Casa de Serralves is er ook een geweldig museum voor hedendaagse kunst. Eén van de leuke eyecatchers in het park was Claes Oldenburgs ‘Troffel’. Verrassend om bij het Kröller-Müller Museum een andere troffel van Oldenburg te ontdekken.  Boeiende combinatie van sculptuur en natuur. – En mensje 🙂

serralvez villa

NB. Ik had ook nog andere favorieten: de installaties van Lucas Lenglet, het interactieve werk van Charlotte Posenenske, de fascinerende kunstwerken van energie-kunstenaar Jan Van Munster,… Heb je nog enkele uren? 🙂

5. Toppers uit de kunstgeschiedenis

Terwijl ik rondwandelde tussen de schilderijen in het museum, leek het wel of ik verzeild was geraakt in ‘Van Altamira tot Heden’. Het handboek kunstgeschiedenis uit mijn middelbareschooltijd. Ik zag de plaatjes bij het thema ‘schilderkunst 19de -20ste eeuw’ zo voor mijn ogen verschijnen. Maar nu in het echt. Sfeervol en delicaat pointillisme, impressionisme, maar ook kubisme, expressionisme, … Absolute klassiekers, die me ook deden denken aan de collectie van Musée d’ Orsay in Parijs.

Grote namen

Signac, Toorop, Van Rysselberghe, Picasso, Ensor, … ze zijn er allemaal. Wat een topcollectie van  Helene Kröller-Müller! Ik vraag me af hoeveel ze hier aan verzekeringspremies betalen.

van rysselberghe
Van Rysselberghe, Boomgaard / Voor de middag

mondriaan-krollermuller

Piet Mondriaan

Toorop
Toorop, Zee

Monet

charleytoorop
zelfportret Charley Toorop

Brancusi, Giacometti, Hepworth

En daarna ontdek ik nog de tijdelijke expo ‘Het begin van de wereld’. Met een selectie van wereldberoemde sculpturen.  De ‘geschiedenis’ van de moderne beeldhouwkunst aan de hand van de Kröller-Müllercollectie die vooral in de jaren vijftig van vorige eeuw is aangekocht.

Het volmaakte begin van de wereld, volgens Brancusi
Het volmaakte begin van de wereld, volgens Brancusi
het begin van de wereld- expo_Kröller-Müller
Paard en ruiter van Marino Marini
Kröller-Müller
de Pastorale van Barbara Hepworth, tegen de muur Reliëf van Alicia Penalba
Giacometti in Kröller-Müller
opkijken naar Giacometti

6. Natuur en kunst

Mooi en bijzonder is natuurlijk de ligging van het museum. Midden in het Nationaal Park de Hoge Veluwe. Daarvoor alleen al zou ik teruggaan. Heerlijk ontspannend om in de beeldentuin vlakbij het museum rond te wandelen. Meer dan honderd moderne sculpturen. En de architectuurparels van Rietveld en Aldo van Eyck.

Het Kröller-Müller Museum is in die zin echt geworden wat Helen Müller voor ogen had: een ‘blijvend monument waar natuur en kunst op zeldzame wijze vereenigd zijn’.

Kröller-Müller Museum
Sol LeWitt, zonder titel – een laag van één steen, dan twee stenen, dan drie en tenslotte vier

 

kunst Kröller Müller
Dan Graham, Two adjacent pavilions

Dit filmpje over de beeldentuin vond ik nog op de site van Kröller-Muller:

7. Witte fietsen

Een typische bijzonderheid van dit museum, waarover iedereen het altijd heeft: de gratis witte fietsen. Je vindt ze overal. Bij het museum, maar ook op andere plekken in het park. Superhandig. En ook heel prettig. Als afwisseling na het schilderijen kijken. Als uitje in de buitenlucht. Of als leuk extraatje dat inbegrepen is. Want je betaalt toegang voor het museum én het park. Goedkoop is een bezoek niet. Maar als ik een hele dag een fiets huur aan zee, betaal ik dit ook.

De witte fietsen, een voorloper van de deelfietsen die je nu in de grote steden ziet. Wie weet komen er binnenkort ook steps? 🙂

Ze zijn in elk geval ontzettend handig als je de 25 hectares van het beeldenpark wil doorkruisen. Voorzie in elk geval een hele dag voor een bezoek aan Kröller-Müller!

Nationaal Park de Hoge Veluwe
bijna het decor voor een western – in de Hoge Veluwe
nationaal Park de Hoge Veluwe_kroller_muller
uitgestrekte bossen, heide en zandverstuivingen in het Nationaal Park de Hoge Veluwe
nationaal park de Hoge Veluwe _kroller_muller
monument voor Boerenleider Christiaan de Wet (door Joseph Mendes da Costa) op de zandgronden van de Hoge Veluwe – een plek die het meest leek op bepaalde delen van Zuid-Afrika , volgens Helene Kröller-Müller

8. Bijzondere architectuur: het Jachthuis Sint-Hubertus

De Hoge Veluwe verbergt nog een verrassing. Het echtpaar Kröller-Müller liet op de Veluwe een jachtslot (met vijver) optrekken. De reusachtige toren is geen kerk, maar gewoon… een uitkijktoren. Kwestie van ‘s avonds (of ‘s ochtends) nog even het landgoed te kunnen overschouwen. En een hertje te spotten.

Wij boekten de rondleiding in het interieur, een ‘Gesammtkunstwerk’ van architect Berlage. Ramen, tegeltjes, meubilair, deurklinken en lampen,… het werd allemaal speciaal voor deze plek ontworpen. En dat voor een buitenhuisje. Blijkt dat Helene Müller wel haar eigen zegje wilde hebben in de plannen. In die mate zelfs dat Berlage er de brui aan gaf. En Henry van de Velde (jawel) werkte het jachthuis uiteindelijk af.

Het huis liet een sombere indruk op me na, maar exterieur en interieur zijn wel ongelooflijk fascinerend.

jachthuis_sint_Hubertus

9. De big five

We kwamen voor het museum en de kunst, maar dankzij de witte fietsen… fietsten we er een eindje op los. In het Nationaal Park de Hoge Veluwe. We lazen dat je er de ‘Big Five’ kan spotten. De Nederlandse Big Five dan :). De sperwer – het edelhert – de vos – het everzwijn – de moeflon .

Een beetje lacherig fietsten we door het bos. Tot we plots dit zagen, langs de kant van de weg:

Bij de zandverstuivingen even verder spotten we een sperwer.

Daarna keerden we terug langs een route die ook voor auto’s toegankelijk was. Bordjes langs de kant van de weg waarschuwden: ‘Gelieve niet te betreden wegens rust grof wild’.

En alsof ze het erom deden: in de verte zagen we een kudde everzwijnen vergezeld van een zestal gestreepte kleine jonkies. Onze dag kon niet meer stuk!

dehogeveluwe_krollermuller

10.  De historische schuilkelder van Helene Kröller-Müller

Tot slot een bijzonderheid die we zelf nog niet hebben kunnen bezoeken.

In 1939 werd er onder een zandduin op de Veluwe een geheime kelder gebouwd. Om de kunstcollectie tijdens de oorlog veilig te bewaren. Een jaar later verhuisde de hele collectie in één week tijd naar deze schuilplaats. Om pas in april 1945 terug te voorschijn te komen. Met Canadese hulp.

Omdat de Slag om Arnhem( sept. 1944) in september 2019 na 75 jaar wordt herdacht, wordt deze kelder uitzonderlijk opengesteld. Bij de kelder zal je de geluidsinstallatie The Wind Rose van Schots kunstenaar Susan Philipsz kunnen horen. Acht tonen klinken uit de bomen. Ze staan voor de acht windrichtingen op aarde. Het zal zijn alsof het bos, en bij uitbreiding de aarde en het leven zelf, zuchten, blazen en loeien.

 

Mijn bezoek aan Kröller-Müller dus.

Een bijzondere plek.

Eentje om te onthouden.

Nieuwsgierig naar meer? Lees ook:

  1. Zo te zien heb je het er erg leuk gehad! Het is denk ik een jaar of 10 geleden dat ik er ben geweest. Ik vond het museum persoonlijk niet zo leuk, maar mijn interesse ligt hier dan ook niet. De omgeving is inderdaad echt geweldig, daar kan ik dan weer geen genoeg van krijgen!

    1. Als je vooral van natuur houdt, dan is het nationaal park van de Hoge Veluwe zeker je ding. Ik kon zelf ook enorm genieten van de museumcollectie, ik was verrast door het niveau.

  2. Wat een leuk, veelzijdig museum! Wij zijn wel op de Veluwezoom geweest, maar nog niet op de Veluwe. Staat nog op mijn wishlist, en dan wil ik het museum misschien ook wel ontdekken!

    1. Heel mooi gelegen museum, niet te groot en superbekende werken. Het nationaal park is zeer afwisselend met leuke fietspaden tussen de bomen en verlaten zandverstuivingsvlaktes

  3. Het is alweer een hele tijd geleden dat ik het Kroller-Moller museum bezocht. Ik vond het een erg leuk museum.

    Na de vakantie wil ik naar de Veluwe voor de heide of de herten burl. Misschien kan ik het combineren.

    1. Ja, is een leuke combinatie (als je van kunst en cultuur houdt tenminste ;)). De Hoge Veluwe is prachtig (was er nog nooit geweest) en het leuke is dat er bij het museum ook een beeldentuin is, waar je in de natuur van de kunstwerken kan genieten. Mooi weer is wel liefst een voorwaarde.

    1. Zo zijn er wel meer mensen hoor :). Het fijne is dat je hier ook de prachtige omgeving hebt, waar je kunt fietsen in het park De Hoge Veluwe (25 hectare). In dat park staan ook nog beelden her en der verspreid.

  4. Ik wil het Kröller-Müller museum al jaren bezoeken en dan ook in combinatie met de Veluwe. Mijn omgeving is alleen niet zo’n liefhebber van kunst en ik wel. Wie weet dat ik ooit iemand kan overhalen mee te gaan..en anders toch maar alleen op pad.

    1. Op zoek naar een gelijkgestemde ziel :). Anderzijds vind ik Kröller-Müller nu net een museum dat heel toegankelijk is , met de impressionistische klassiekers en Van Gogh. En dan die ligging middenin de natuur. Altijd mooi meegenomen ;).

  5. Prachtig! Ik ben er nog nooit geweest, maar het komt zeker op mijn must-visit lijstje!
    Dank je wel voor de alweer leuke tip! Ook heel mooie foto’s trouwens

      1. Ja, het hoeft ook niet altijd allemaal van tevoren geregeld te zijn. Voor jou ook nog een fijne avond – hopelijk met wat koelte ook :)!

      2. Nee, momenteel niet. Ik ben net verhuisd en heb daarom andere prioriteiten; hier staan nog heel wat dozen die moeten uitgepakt worden 🙂

      3. O! Ook een grote verandering. Ik kan me voorstellen dat je dan wel wat anders aan je hoofd hebt! Veel plezier in je nieuwe stekje!

    1. Ik vond het ook een leuke plek om te bezoeken. Ben er jaren geleden geweest met school. De combinatie met natuur was leuk! Ik ben niet zo’n museum liefhebber verder, maar dit was leuk

      1. Ik kan echt genieten van kunst, maar Kröller-Müller is zo veelzijdig dat je er ook plezier hebt als je niet zo voor musea bent. De ligging is buitengewoon en de collectie is super-boeiend!

  6. Jullie hebben echt geboft met al dat wild. Ze laten zich vaak niet zo makkelijk zien. Ik vind het Jachtslot ook altijd nogal somber ondanks dat er over de bouw het interieur goed nagedacht is kan blijft het een somber geheel.
    Het museum is erg interessant om te bezoeken.

    1. Zo verrassend om al die dieren echt te zien! Ik dacht achteraf dat er wel hele massa’s moesten zitten, omdat we in zo’n korte tijd al dat hert en die everzwijnen gezien hadden 😊. Topdag!

      1. Misschien? Daar horen we nooit iets over.
        Voor bezoekers is het natuurlijk helemaal top als je zoveel wild ziet op een dag.

    1. Absoluut! Ik was echt verrast door de kwaliteit van de collectie – wereldtop! En dan die ligging, middenin de natuur. De beeldentuin, en de installaties in het natuurpark. Prachtig!

    1. 😂 Ik lach nu wel, maar heb zelf moeten ondervinden dat onze oude wegenkaart van Nederland nu echt wel weg moet: dateerde van …1996. Toen zijn we met de kinderen gaan kamperen en naar de Efteling geweest. Nummers van wegen klopten van geen kanten meer😊. Gelukkig is er de GPS. En Google Maps. (Ik ben één van die eigenwijze mensen die ondertussen ook nog op de kaart volgt – voor het geval de GPS zich vergist 😂)

    2. De dorpjes in de buurt zijn echt heel klein, maar de Hoge Veluwe en het museum zijn zalig. En leuk in combinatie met uitstapje Arnhem. Wij reden ook langs de Veluwe Zoom: kasteelpark Rozendaal is misschien nog iets(niet bezocht), en de tuin van kasteel Middachten vond ik zeker de moeite. Had het kasteel zelf ook nog wel willen bezoeken maar is alleen open op zondag.

    1. Heel graag gedaan, het was voor mij ook weer genieten😊. Zoals je las, ben ik er zelf ook nu pas voor de eerste keer geweest. Terwijl het eigenlijk zo dichtbij is😄.

    1. Loste helemaal de verwachtingen in.Hebben er wel 4 u over gedaan bij het vertrek (207km)😕. Vermijd om tussen 15:30 en 18u naar Arnhem te rijden. Terugkeren deden we in dik 2uur (na 18:30u vertrokken). Groetjes!

Altijd fijn om je reactie te lezen: