Op bezoek in Castle of Mey, koninklijk Schots zomerverblijf

Als je vanuit Inverness via de North Coast 500 het noordelijkste puntje van Schotland bereikt, voelt het alsof de wereld even ophoudt. Daar, tussen lucht, land en zee, staat Castle of Mey : het favoriete kasteel van wijlen de ‘Queen Mum’. Een plek waar geschiedenis, natuur en stilte elkaar ontmoeten. Ideaal voor een ontspannen, unieke stop als je het noorden van Schotland verkent. Want het is er heerlijk luisteren naar de vele grappige, persoonlijke anekdotes die het huispersoneel over de koninklijke eigenares vertelt,  genieten van de prachtige ommuurde tuin en het zicht op de Orkney-eilanden en – voor de zoetebekken- snoepen van het favoriete gebak van de Queen Mum herself. Meer weten over dit optrekje van de Engelse royals? Wandel dan even mee naar het Castle of Mey, het geliefde zomerverblijf van de Queen Mother.

Castle of Mey vanuit de ‘walled garden ‘ in zomerbloei

Ligging &  landschap

De weg naar het kasteel voert vanuit het gehucht John O’Groats langs de ruige kliffen en stille weiden van de Schotse noordkust, waar de wind vrij spel heeft en de zee voortdurend haar stem laat horen. Je beweegt door een open landschap waar schapen traag grazen en de lucht oneindig lijkt. We slaan af bij een bosje, draaien links bij een gesloten toegangspoort en volgen de weg die verder slingert langs een lange grijze stenen muur richting zee. En dan, plots, is er een wachter. Door een houten poort in de muur rijden we het domein binnen. Een uitgestrekt  groen grasveld glooit zachtjes naar het zilvergrijze water een paar honderd meter verder, aan de andere kant piepen de torens van het Castle of Mey over een muur, sprookjesachtig tegen een achtergrond van donkergroen.

Als we uitstappen voelt het alsof we aan de rand van de wereld staan: achter ons het stille platteland van Caithness, voor ons klotsen de verraderlijke golven van de Pentland Firth tegen de klif. In de verte zweven de zachtblauwe contouren van de Orkney-eilanden op de blauwe zee. Het kasteel ligt dus vlakbij de kustlijn. Geen toevallige keuze, besef ik. De voormalige burcht lijkt gebouwd om de elementen te trotseren, robuust en standvastig. En tegelijkertijd omarmt ze de schoonheid van deze ruige kust.

de Pentland Firth, de zeestraat die de Orkneys scheidt van het noorden van Schotland – zicht van bij de kasteelmuur

Een vleugje geschiedenis

Het verhaal van het kasteel van Mey begint bij de chiefs van de machtige clan Sinclair van Caithness, de graven die het in de 16de eeuw lieten optrekken. Maar het kreeg pas echt een ziel toen de Queen Mother het in 1952 ontdekte en besloot er een tweede thuis van te maken. Ook al was het kasteel totaal vervallen en al jaren onbewoond. De boer die ook kandidaat-koper was, kon zijn plannen stante pede opbergen.

In februari 1952 was de koningin weduwe geworden, in mei kocht ze het kasteel. Was het om iets om handen te hebben op het moment dat ze haar man verloor? Of vond ze het gewoon fijn om te kunnen pochen dat ze het meest noordelijke nog bewoonde kasteel van West-Europa bezat? Feit is dat het kasteel eerder bescheiden is en dat de Queen Mum zich ver genoeg van Londen en de bewoonde wereld bevond om er helemaal haar zin te doen! Het duurde drie jaar om de halve ruïne terug bewoonbaar te maken en de nieuwe eigenares vulde het interieur met een allegaartje aan tweedehands meubilair dat ze op rommelmarkten kocht. Elk jaar verbleef ze van juli tot oktober in dit zomerverblijf.

Sinds haar dood in 2002 is het kasteel in handen van een liefdadigheidstrust. In de zomermaanden is het open voor het publiek. Alleen in de periode van de Highland Games (eind juli) kan je er niet binnenwippen, want dan komt koning Charles himself er met veel plezier logeren.

Binnen in het kasteel

Zo gauw je over de drempel stapt, wordt je blik gezogen naar de regenjas en de rubberlaarzen die nog steeds klaarstaan in de ruime ‘front hall’ met dubbele trap.  Aandoenlijk zijn de schelpen en andere uitgestalde snuisterijen die de Queen Mother als bezeten verzamelde. Alles hield ze bij en met veel gevoel voor humor stelde ze zelfs gehaakte knuffeldiertjes op. Tot grote wanhoop van haar lady-in-waiting, Diana Spencer’s grootmoeder, die regelmatig rommel wegborg -waarop de Queen Mum die prompt weer opviste en terugplaatste.  Maar verder schoten ze prima met elkaar op, want haar adellijke hofdame speelde piano als een pro. Het perfecte entertainment voor de Queen Mother en haar bezoekers.

Persoonlijke smaak

In het kasteel mag je geen foto’s maken. Het is bescheiden en duidelijk niet bedoeld voor staatsiebezoeken. Wat een tegenstelling met de grandeur van dure meubels, eindeloze portretgalerijen, wandtapijten en kunstwerken die je in de ‘officiële’ kastelen aantreft. Wat maakt Castle of Mey dan zo bijzonder? De intimiteit van het bezoek. En de persoonlijke aanpak van het huispersoneel dat je in elke kamer opwacht om toelichting te geven en sappige anekdotes te vertellen over  de Queen Mum – perfect voor Royalty-fans! Hartverwarmend hoe ons met veel liefde de foto van de eetkommen van de corgies van de Queen Mum wordt getoond. Elke dag om 15.45u bereidde de koningin-moeder persoonlijk (bewonderende toon van het personeel) het eten op maat voor elk van haar honden. Om 16.00u was het dan teatime in het salon. Ook daar schonk ze de thee zelf uit voor haar gasten (opnieuw een toon van onverholen bewondering van het personeel).

De verhalen

Je merkt het al, hier beleef je een stukje geschiedenis. We dwalen van de bibliotheek met 2 prachtige portretten van de Queen Mum verder het huis in. Uit de foto’s en schilderijen leiden we onmiddellijk af dat haar vestimentaire voorkeur naar blauw uitging en dat het dubbele parelsnoer een streepje voor had in het juwelenkistje.

De werkkamer van de rentmeester en de persoonlijke adjudant kijkt uit over het grasveld en de Pentland Firth. De suppoost onderbreekt zijn verhaal om ons een opvallende groep vogels te tonen die neerstrijken op de golven: een bultrugwalvis trekt voorbij en ze profiteren mee van het kriel.  Voor dit raam werkt Charles zijn schrijfwerk af , horen we. En we begrijpen waarom. Wat een bofferd, met zo’n werkkamer ‘with a view’.

Het kasteel oogt erg huiselijk, licht en gezellig. Niks vochtige burcht meer of basic uitrusting. We bewonderen de waterverflandschapjes van koning Charles en de olieverfschilderijen van prins  Phillip en arriveren zo via de drawing room in  de eetkamer. De tafel is er rijkelijk gedekt met Royal Doulton porselein en kristallen glazen.  Zelfs de 3 tafelbellen (ten teken dat het personeel de borden mag komen afruimen) zijn van delicaat kristal. Naast de stoel van de Queen Mum is het tapijt tot op de draad versleten. Want daar lagen haar corgi’s. En ook al was prins Phillip overleden, zijn lege stoel aan tafel, tegenover de Queen Mum, bleef behouden.

Nog meer anekdotes

Eindeloos zijn de verhalen die ook deze suppoost in de eetkamer vertelt:

  • A Home, not a Court’: er werden ontspannen omgangsvormen gehanteerd in het kasteel. De Queen Mother wilde dat Castle of Mey een plek was waar ze zelf  kon ontspannen – en dat gold ook voor haar gasten. Er werd hier heel informeel gedineerd: je hoefde geen dinner jacket of avondkledij te dragen. Galajurken bleven dus in de kast, maar netjes en stijlvol was wel de norm.
  • Eenvoudige maaltijden: vaak aten gastvrouw en gasten eenvoudige gerechten, met groenten uit de eigen tuin. Soms werd er vis uit de regio geserveerd.
  • Als de Queen Mum het bestek neerlegde, was de maaltijd afgelopen. Haar honden begonnen te blaffen en begeleidden haar en haar vrouwelijk gezelschap naar het salon. De mannen bleven nog roken totdat ze het sein gaf dat ze ook welkom waren in de ‘drawing room’, die best gezellig oogt.
  • Het eten werd bereid in de keuken ‘downstairs’.  Er is een klein dienstliftje waarmee warme schotels naar de voorraadruimte naast de eetkamer kunnen gehesen worden. Pech voor het personeel: de Queen Mum vond dat het te lawaaierig was en zo het gezelschap in de aangrenzende eetkamer stoorde. Alle bereidingen moesten dus via de diensttrap naar boven gedragen worden.
  • Zo gauw Charles eind juli arriveert, wordt de tafel gedekt met zijn eigen servies, het porselein van zijn grootmoeder verdwijnt dan in de voorraadkamer.
  • De Queen Mother hinkte op latere leeftijd. De oorzaak zou haar kleinzoon Andrew  zijn, die haar geramd had met zijn skateboard. Het kwam nooit meer helemaal goed en daarna liep ze met een stok.

De tuinen in volle zomer

Vanop het uitzichttorentje in een hoek van de tuin…

De ligging van het kasteel en de vele ‘koninklijke’ verhalen zijn al goeie redenen om het te bezoeken, maar ook de heerlijke tuin.  Het kasteel wordt langs de landzijde omgeven door een groen park. Maar wij zijn meer benieuwd naar de ‘walled garden’ die in volle zomerbloei staat.

Zodra je de houten poort van de ommuurde tuin opent, verdwijnt de wind. De felle zeebries verstomt plots en maakt plaats voor een warme, bloemige stilte. Wat een paradijsje! Binnen de hoge muren ontvouwt zich een wereld vol kleur: weelderige rozenstruiken die volop geuren, zachte tinten van Oost-Indische kers die zich speels langs de paden slingert en borders die zinderen van bijen en hommels. In een hoek is er een serre en verderop straalt de zonnige Shell Garden, een intiem plekje waar rozen in zachte tinten, nostalgische bloemen en kruidige planten een kleine oase vormen. Het grind knarst onder je voeten, terwijl de geur van lavendel en siererwten de lucht vult.

De East Garden met schaduwminnende hosta’s, primula’s, varens,…

Even verderop herinneren groentebedden aan de praktische insteek van de Queen Mother: hier groeide niet alleen schoonheid, maar ook voedsel. Je kan de ‘castle grown’ groenten zelfs kopen in het bezoekerscentrum. Een slimme marketing truuk. En in de weides verderop grazen de koninklijke runderen.

Succesvolle verkoop voor het goede doel

Klimop en hagen scheiden de tuin in kleine kamers, zodat elke bocht een verrassing brengt. Vanop het torentje in de hoek zie je dan het geheel: een quilt in 50 tinten groen, beschermd tegen de elementen, maar levendig en speels van karakter. En op de achtergrond: de zeemist die de Orkney-eilanden beurtelings verhult en weer tevoorschijn tovert.

Slot

Het Castle of Mey is niet groot, of rijkelijk gedecoreerd, maar het is een geweldig gezellige, huiselijke plek. Geen plek die je gewoon bekijkt, wel eentje die je beleeft omdat er zoveel verhalen tot leven komen. En omdat de locatie zo buitengewoon mooi is. Geen wonder dat Charles hier nog altijd graag vertoeft.

Doen in de buurt?

Na een bezoek aan het kasteel is het de moeite waard om verder noordwaarts te trekken: naar de afgelegen meest noordelijke cliff Dunnet Head (met vuurtoren) , naar de beroemde windwijzer van John o’Groats waar je de ferry richting de Orkneys kan nemen of naar de fascinerende Duncansby Stacks.

Praktische info

Castle of Mey is in de zomermaanden te bezoeken van woensdag tot zondag tussen 11 en 16.00 uur.  Info over de toegangsprijzen vind je hier.

Ook leuk om te lezen:

 

3 thoughts on “Op bezoek in Castle of Mey, koninklijk Schots zomerverblijf”

Altijd fijn om je reactie te lezen: