Op ontdekking in het Hof van Busleyden, nieuw stadsmuseum in Mechelen

Liefhebber van geschiedenis? En van historische steden? Twee weken geleden brachten we een weekendje door in Mechelen. Ideale gelegenheid om eens kennis te maken met het spiksplinternieuwe stadsmuseum daar. En zeker omdat het museum is ondergebracht in een Bourgondisch stadspaleis: het Hof van Busleyden.  Een fotoshoot van wat me boeide terwijl ik op ontdekking ging in het nieuwe stadsmuseum in Mechelen.

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen

Hof van Busleyden, historisch pand

Het renaissance-stadspaleis Hof van Busleyden imponeert nog altijd, ook al heeft het woelige tijden meegemaakt. Het binnenplein biedt een geweldig zicht op het indrukwekkende pand. Die torentjes, galerijen, trapgevels: heerlijk! Ik was hier graag in de 15de-16de eeuw op bezoek gekomen om met van Busleyden, Erasmus en Thomas More te discussiëren. Tijdens een weelderig banket en opgedirkt in ruisende zijde en brokaat, natuurlijk.

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
Met veel plezier op bezoek bij van Busleyden!
op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
stadspaleisje Hof van Busleyden – nu een modern museum

 op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen

Iconische moderne architectuur van het nieuwe stadsmuseum

In het stadsmuseum worden heden en verleden samengebracht en verbonden. Zowel wat betreft architectuur als wat betreft collectie. Voor de museale verbouwing van het historische pand won Mechelen in 2015 zelfs de internationale architectuurwedstrijd Iconic Awards. Twee Mechelse architectenbureaus werkten samen aan dit project. Een groot deel van de exporuimte  ligt ondergronds. Ik liep even verloren tussen de verschillende niveaus.  Gelukkig is er het supervriendelijke en enthousiaste personeel dat je verder helpt. En ondertussen bewonderde ik de monumentale trap :).

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
oud en nieuw : architecturaal interessant

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen

moderne architectuur: spel van licht en lijnen

Aanraken mag

Binnen zijn de modernste technieken ingezet om je met alle zintuigen van de collectie te laten genieten: video, touchtables en touchscreens, tablets, … Aanraken en uitproberen mag! Je mist zelfs veel als je het niet doet, dus: experimenteren maar.

NB. Voor kinderen is er een speels parcours met opdrachtjes en je kunt bovendien gratis een hoorspel over Margaretha van Het Geluidshuis downloaden.

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
de entrée: visueel overdonderend, en ook wat verwarrend
op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
Mechelen, historische stad

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen

Een tablet richten op de oude muurschilderingen en… het origineel verschijnt, met duiding!

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
Bijna echt: wow!

Mechelen vroeger en nu

De rijke geschiedenis van Mechelen komt in een aantal uiteenlopende thema’s aan bod. Maar het gaat vooral om mensen.  In de Bourgondische tijd zorgde bijvoorbeeld een bloeiend verenigingsleven voor welvaart: gilden en ambachten, rederijkerskamers, religieuze gemeenschappen, … Mensen maken de stad. En dat is nu nog zo: het burgerparticipatieproject ‘De Grond der Dingen’ krijgt ook een plek in het museum. Wisselende plaatselijke verenigingen kunnen er zich verder ook tonen aan het publiek.

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
meer over de Bourgondiërs
op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
de taken van de begijntjes: niet alleen bidden, de klok luiden of zieken verzorgen, maar ook bier brouwen
op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
Op deze bank waan je je één van de ‘rechtvaardige rechters’.
stadsproject De Grond der Dingen: ideeën voor een Mechelse vierkante meter

Het optrekje van Hiëronymus van Busleyden

Terwijl ik op ontdekking ga in het Hof van Busleyden, onmoet ik ook de oorspronkelijke eigenaar. Virtueel dan. Hiëronymus  (1470-1517) erfde het paleis van zijn vader Frans, kamerheer en opvoeder van Filips de Schone. Hij kocht daarna bijna alle eigendommen van zijn buren op, gewoon maar om zijn tuin iets uit te breiden :). Als gezant van de jonge Karel V moest hij echter naar Spanje om diens troonsbestijging voor te bereiden. Hij overleefde het niet: een longontsteking velde hem in Bordeaux.

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen

Dit is het enige portret dat van hem bewaard is. Het is voor slechts enkele maanden aan Mechelen uitgeleend door het Museum of Art in Connecticut. Ik heb er toch wel even staan naar turen…Ook in Leuven is er een van Busleydengang. Moet een bijzonder man geweest zijn!

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
Heerlijk om de geschiedenis van het Hof van Busleyden touchtable-gewijs te kunnen raadplegen.

Wetenschap en kunst

De artsen Rembert Dodoens (1517-1585) en Andreas Vesalius (1514-1564) zijn allebei oud-studenten van het Trilingue-college in Leuven. Een college dat Erasmus met de erfenis van van Busleyden oprichtte… Onrechtstreeks heeft van Busleyden er dus voor gezorgd dat deze twee wetenschappers zich als zodanig konden ontwikkelen.

Dodoens werd stadsgeneesheer in Mechelen en verzorgde zelfs Margaretha van Oostenrijk op haar sterfbed. Vesalius was lijfarts van Karel V en later van zijn zoon Filips II. Het Cruydeboeck van Dodoens en een exemplaar van Vesalius’ werk over anatomie liggen in dit stadsmuseum dan ook broederlijk naast elkaar. Prachtig!

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
Zo mooi, de ultrafijne tekeningen van het Cruydeboeck van Dodoens (1554)

Landvoogdes Margaretha van Oostenrijk was dol op literatuur, beeldende kunst en muziek. Ze hield heel erg veel van meerstemmige gezangen. In het museum geniet je van polyfonische muziek in de ruimte waar Margaretha’s kostbare koorboek is gepresenteerd. En heel fijn: afhankelijk van de plek waar je gaat zitten, hoor je telkens een andere stem. Bovendien kan je in de ruimte ernaast de digitale versie van het prachtig geïllustreerde koorboek doorbladeren. Unieke miniaturen van componist en diplomaat Petrus Alamire !

Het koorboek tussen de zitjes waar je naar de verschillende stemmen kan luisteren.
op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
Uitzonderlijke miniaturen in het koorboek van Margaretha- dankzij de digitalisering allemaal te ontdekken!

En ook hier een combinatie van ‘vroeger’ en ‘nu’. Naast oude kunstschatten ontdek je een ‘Wunderkammer’ met moderne beeldende kunst.

Besloten hofjes

Heel biezonder zijn de 16de eeuwse Besloten Hofjes op de zolder van het museum. Het zijn een soort kastjes met heiligenbeeldjes en -relikwieën in mini-tuintjes-van-Eden uit zijde en papier. Objecten voor meditatie en devotie. Ze werden door de gasthuiszusters van Mechelen honderden jaren lang bijgewerkt en onderhouden. Een pietepeuterig geduldwerkje!

Nergens ter wereld vind je zo’n grote collectie. Ze is nog maar sinds kort ontdekt, ze was jarenlang goed opgeborgen. De gasthuiszusters zijn nog altijd eigenaar en gaven de collectie in bruikleen aan het museum.

op ontdekking in stadsmuseum hof van busleyden mechelen
kwetsbare kunstwerkjes, de Besloten Hofjes

Tot slot

Bij het buitengaan botste ik bijna tegen dit prachtige boeket. Bleek dat het een modern bloemstilleven in zijde was. Een kunstige verwijzing naar de Vlaamse en Nederlandse bloemschilderkunst uit de 17de eeuw. En een ode aan botanicus Sam Segal (1933-2018) die de holocaust overleefde en meer dan 10.000 bloemstillevens inventariseerde en bloemen determineerde voor musea. De Dodoens van de bloemstillevens dus. En de reden waarom er alleen bloemen uit het Cruydeboeck van Dodoens voor het boeket gebruikt werden…

Bloemstilleven ‘Ode aan de Schepping-Zomer’ – Bettina Leysen

Ik dwaalde makkelijk twee uur rond in dit boeiende museum. De locatie, de collectie, en de gevarieerde presentatievormen zijn allemaal troeven. En het plaatje klopt: in dit renaissancepaleis geniet je opnieuw van schoonheid, kennis en vakmanschap op vele vlakken. Dus toch een beetje te gast geweest bij ‘homo universalis’ Hiëronymus van Busleyden!

Meer info: museum Hof van Busleyden.

 

Lees ook: 

0 thoughts on “Op ontdekking in het Hof van Busleyden, nieuw stadsmuseum in Mechelen

  1. Dat ziet er een heerlijke plek uit om te bezoeken. Hou ik zeker in gedachten wanneer wij eens in Mechelen geraken (ik krijg er steeds meer zin in) 🙂

    1. Ik vond het een goede instap om (geschiedenis van) de stad wat beter te leren kennen. Zeer gevarieerde presentatievormen! De structuur moest ik eerst wat ontdekken.

Altijd fijn om je reactie te lezen: