De toegangspoort tot de Schotse Highlands. Zo wordt het charmante stadje Pitlochry, 100 km ten noorden van Edinburgh, aan de rand van de Highlands, wel eens genoemd. Beeld je in: een verzameling donkergrijze natuurstenen huizen op een helling bij een rivier waar rozen langs stokoude erkers klimmen, de lucht naar pijnbomen ruikt en de bergen over avontuur fluisteren. Een vooroorlogs stadje dat zo uit een filmset geplukt kan zijn. Dat is Pitlochry. Klein genoeg om knus te zijn, groot genoeg om de basisbehoeften van de doorsnee -vakantieshopper te stillen. Grenzend aan het natuurpark van de Cairngorms en dus de ideale smaakmaker voor het onovertroffen natuurschoon van de Highlands. En bonus: er is een rechtstreekse treinverbinding met Edinburgh. Wat valt er zoal te zien en te doen?
Populair stadje
Pitlochry ligt op de grens van Perthshire met de Highlands en voelt meteen als een zachte, romantische landing in een ruige omgeving. Geen wonder dat de hoofdstraat duidelijk op bezoekers gericht is. We acclimatiseren er in een rustige B&B, hoog op de helling gelegen, en genieten van de rust en het uitzicht op het victoriaanse centrum te midden van de groenbeboste heuvels. Naast gewoon op adem komen, doen we er natuurlijk ook heel wat kilometers te voet, en nog meer op vier wielen – in deze streek struikel je bijna over de bossen, bergen en kastelen. Wat zijn de leukste dingen die je hier zeker moet doen? Lees ons lijstje hieronder!
De fijnste dingen om te zien/doen bij Pitlochry
Black Spout Waterval
Wandel de helling op langs de Japanse tuin van het Atholl Palace Hotel, dat zich schuchter verschuilt tussen de bomen van Faskally Wood. Misschien tref je er, zoals wij, een koppel dat net ‘ja’ zegt — een tikje sprookjesachtig in dit groene decor. Maar de Edradour Burn roept en tussen de massa’s varens – let op voor teken! – slingert het pad dieper het bos in.
Je hoort de Black Spout waterval nog voor je hem ziet: een diepe, donderende zucht tussen de bomen. De lucht is koel en vochtig, ruikt naar aarde en hars. Mistslierten hangen tussen de varens, alsof het bos zelf stoom afblaast. Als je dichterbij de waterval komt, voel je de fijne nevel op je wangen — fris, en ongrijpbaar. Het beste zicht heb je op het platform ertegenover. De ideale plek voor een vieruurtje of picknick.
📍 Afstand: 3-4 km H&T

NB. Whiskyliefhebbers zetten er nog even de pas in om verderop ‘a wee dram’ te proeven in Edradour Distillery, de kleinste traditionele whiskydistilleerderij van Schotland, met pittoreske witgekalkte gebouwen en rode accenten.
Loch Faskally & de visladder
De visladder bij de stuwdam in het meer is één van de redenen waarom we hiernaartoe kwamen: we willen absoluut de zalmen tegen de stroom in de rivier zien opspringen en in het stuwmeer belanden. Maar wat een teleurstelling! De zalmen zwemmen door een grote betonnen buis onder water de trap op, en je ziet de beelden ervan – in troebel water- op een scherm. En aangezien het zalmbestand heel sterk is uitgedund en er zo ongeveer één zalm per uur naar boven zwemt…bummer! Vergeet die visladder maar.

De wandeling naar de stuwdam en rond het meer is wel de moeite, en je kan er vlakbij ook verschillende goed gemarkeerde routes volgen, de lengte varieert van 3 tot 12 km (als je helemaal tot aan de Killiecrankiekloof stapt). Wij maken een korte lus van de dam naar het theater en het gehucht Port na Craig aan de overkant om dan via de sierlijke Victoriaanse brug terug in het stadscentrum terecht te komen. Daar wacht ons nog een flinke klim naar onze B&B op de heuvelflank. Het pad langs het meer kronkelt langs het glinsterende water; elke stap word je begeleid door vogelgezang, en de oude cottages en de ijzeren hangbrug zijn stille echo’s uit een Victoriaans tijdperk. Perfect voor een eerste kennismaking met Pitlochry.
📍 Afstand: 3-4 km(kleine lus)
Pitlochry, de rivier Tummel kronkelt door het landschap, de Highlands in.

Ben Vrackie
Vanuit het dal bij de rivier spot je hem niet direct, maar toch waakt deze bekende heuvel met een top van maar liefst 841 meter over Pitlochry. Ben Vrackie betekent “gespikkelde berg”, een verwijzing naar de witte kwarts die vroeger als sneeuwvlekken over de hellingen lag. De (zware) wandeling ernaartoe is een absolute aanrader!
Op stap
Na de eerste kilometers tussen de dennen voel je je meer saunabezoeker dan wandelaar — maar wát een decor. Daarna wordt het landschap ruiger en desolater. Het roodbruin-paars van zomerheide en distels wisselt af met het donkergroen van bosbessenstruiken, veengras en de witte watten van veenpluis. De geur van nat mos hangt in de lucht terwijl je omhoog klimt en helemaal lijkt te verdwijnen in de uitgestrekte heuvels en meren rondom je. Je hoort enkel je adem – reken maar van yes! -en het zachte gekabbel van een beekje naast het pad. Naarmate je hoger komt, wint de wind aan kracht om bij het meer aan de voet van Ben Vrackie een kleine storm te ontketenen. Boven wacht een onvergetelijk uitzicht — althans bij helder weer – : pastelkleurige bergen die oneindig in elkaar overlopen, met Pitlochry als stipje diep beneden. Fantastisch!

Terugkeren is vooral afdalen, ik kreeg eventjes letterlijk knikkende knieën en flanellen benen. Na een suikershotje ging het weer vlot bergafwaarts zodat we kort daarna in de eeuwenoude Moulin Inn onze dorst konden lessen en konden bekomen van al de pracht die onze ogen te verwerken kregen.
Aanrader
Wat mij betreft, is de klim naar Ben Vrackie één van de bucketlistwandelingen als je Schotland voor het eerst bezoekt. Het is immers een overweldigende kennismaking met de eindeloze heide-en veengrashellingen die zo typisch zijn voor de Highlands.
Zoals zo vaak in Schotland is de tocht op papier bedrieglijk: voor de kleine 10 kilometer lengte heb je toch al snel 3 à 4 uur nodig. Een pittige klim dus, maar het uitzicht vanaf de top is echt een ansichtkaart in 3D. Wie de klim aandurft, wordt beloond met een panorama dat je even stil maakt: in het noorden de golvende Beinn a’ Ghlo-bergketen, in het westen de valleien van Strathtay en Strathtummel die zich als linten door het landschap slingeren, en in het zuiden, verscholen tussen de bomen: Pitlochry. Machtig!
📍 Afstand: 8 à 10 km


Queen’s View
Het beroemdste panorama van de streek, geliefd bij koningen, koninginnen en … instagrammers, is terecht een topper. We rijden ernaartoe langs kronkelige wegen door diepgroene bossen en stoppen onderweg bij romantische (maar smalle) stenen bruggen. Bij het uitzichtpunt Queen’s View, volgens de overlevering de uitverkoren plek van Queen Victoria (of de vrouw van Robert the Bruce?), lijkt de wereld even stil te staan. Voor je strekt Loch Tummel zich uit als een spiegel van blauw en zilver, omlijst door donkergroene bomen en paarsblauwe bergenketens. Het uitzicht over het loch en zijn omgeving, inclusief de mythische Schiehallion die zich in de wolken hult, betovert ons. De wind draagt de geur van heide en hars mee, en ergens in de verte roept een vogel. Het uitzicht is zó koninklijk dat zelfs de wolken lijken te poseren.
📍 Afstand: 10 km (heen)
Blair Castle
Even ten noorden van Pitlochry moet je natuurlijk ook langs bij één van de toeristische toppers van de streek, Blair Castle. Het opvallende, sneeuwwitte kasteel vertelt meer dan zeven eeuwen geschiedenis. Binnen vinden we kamers vol wapens, portretten en antiek die rechtstreeks uit een kostuumdrama lijken te komen. We onthouden vooral de schattige speelkamer die speciaal voor de kinderen van Queen Victoria werd ingericht. Ze logeerde hier graag – begrijpelijk, want voor haar komst kreeg het hele interieur een opfrisbeurt.
Buiten wachten formele tuinen, vijvers en pauwen die paraderen als erfgoedwachters. Elk uur weerklinken de tonen van een ‘piper’ op de binnenkoer. Goed georkestreerd allemaal , maar wij beleven het bezoek aan het kasteel ook echt als een verhaal waarin we even mogen rondwandelen. Daarna wachten op het grasveld tussen parkeerterrein en kasteel … de picknicktafels.
📍 Afstand: 12 km (heen)



Craig na Dun
Zin in een rondrit in de buurt? Er zijn ontelbare mogelijkheden. Wij volgen de rivier Tummel westwaarts, richting Loch Rannoch en doorkruisen het afgelegen gebied aan de voet van de Schiehallion. De smalle weg slingert schijnbaar eindeloos door open heidevelden, met schapen die onverstoorbaar de weg oversteken. Bij een eenzame boerderij herkennen we een plek uit Outlander: Craig na Dun. We stappen uit en wandelen tussen de schapen door in de zompige grond naar de kleine heuvel tussen de bomen, terwijl de hond van de boerderij alarm slaat. De stenen van het filmdecor zijn allang verdwenen, maar het landschap heeft zijn magie behouden. Onder de indruk kijken we toe als de zon even doorbreekt en Dunalastair Water laat glinsteren als metaal — stil en mysterieus. Bijzonder!
📍 Afstand: 35 km (heen)

Duizenden jaar oude taxusboom
Ook het lieflijke Loch Tay ten zuidwesten van Pitlochry is populair en voor één van de mooiste uitzichten over Schotland moet je daar zeker Ben Lawers (1214m) beklimmen, maar wij gingen op zoek naar een merkwaardigheid: een taxusboom die ouder is dan het christendom. In Glen Lyon, een van de langste valleien van Schotland, komen we terecht in het onooglijke gehucht Fortingall. 10 huizen, schatten we, en we rijden er voor we het beseffen voorbij. Ook hier weer een plek waar de tijd niet tikt, maar traag lijkt te ademen. De kleine kerk staat op grond die vermoedelijk al in Pictische tijden heilig was; tussen de zerken liggen fragmenten van stenen met oude symbolen, stille getuigen van een geloof dat hier wortel schoot lang voor de Vikingen kwamen.

Het verhaal van de Yew Tree
Wat teleurstellend verborgen achter een muur en een hek, ritselen de takken van de mythische Fortingall Yew Tree. Op een bordje lezen we dat deze taxusboom één van de oudere levende wezens op aarde is— zijn wortels zouden meer dan 5.000 jaar terug reiken. Onder een dak van donkere naalden schuilen twee verweerde stammen, dat is alles wat nog rest van de reus die in 1769 een omtrek van zeventien meter had. In de eeuwen daarna werd hij stukje bij beetje geplunderd: souvenirjagers namen hout mee, kinderen stookten vuurtje in zijn holle hart, en zelfs begrafenisstoeten trokken erdoorheen. Uiteindelijk moesten er een muur en een hek om de boom, om te bewaren wat er nog overbleef. Aanraken kan en mag niet meer, maar zelfs vanachter de tralies voel je met wat verbeelding nog iets van de oerkracht van de taxus, alsof de boom zelf de geheimen van Schotland bewaakt.
📍 Afstand: 40 km (heen)

NB. Je kan van hieruit verder rijden langs het oostelijke uiteinde van Loch Tay en Kenmore, Castle Menzies en het toeristenstadje Aberfeldy aandoen. Klein detail: de kerk van Kenmore heeft een houten toegangshuisje en een ommuurd voorhof, die ons direct doen denken aan de voorhoven van de Noorse staafkerken. Vikingen en lokale volken zoals de Picten drukten duidelijk hun stempel op deze regio.
Ruthven Barracks
Als je vanuit Pitlochry via de A9 de Highlands inrijdt, spot je bij Kingussie een indrukwekkende ruïne op een heuvel, trots en verweerd. Neem zeker de afslag om in het gezellige dorpje wat bij te tanken – bijvoorbeeld in de Sugarbowl Café and Gifts Shop (niet gesponsord 😉 ). Strek dan de benen voor een korte wandellus (4 km) naar de resten van de 18de eeuwse kazerne aan de B970. Ruthven Barracks kijkt nog steeds uit over de Speyvallei. Geweldige uitzichten verzekerd, zowel op de ruïne als op de omgeving!
Eenmaal boven giert de wind door de lege ramen. Een herinnering aan vroegere veldslagen?
Ooit huisvestte de ruïne een garnizoen van een 120-tal soldaten. Je kunt nu nog de functies van een aantal ruimtes zien: een gevangenis, bakkerij, brouwerij en stallen voor dertig paarden. Tevoren prijkte op deze strategische plek een middeleeuws kasteel. Niet zo verwonderlijk. In de helft van de 18de eeuw woedde er een felle strijd tussen Jacobieten en koningsgezinden, en na het verlies in de Slag bij Culloden staken de verslagen Jacobieten de kazerne in brand. Een laatste dramatische groet aan een plek die nog altijd getuigt over oorlog en verloren strijd. De stenen ruiken er naar rook en vuur en tijdens ons bezoek troepen dreigende wolken samen boven de ruine. Ruig, rauw, en onvergetelijk.
NB. Vlakbij Kingussie is er ook het vogelparadijs de Insh Marshes. Vergeet je verrekijker niet en doe een ommetje langs het Invertromie Trail. (ong. 5 km)
📍 Afstand: 45 km
Slot
Voor als het niet duidelijk zou zijn: wij beleefden Pitlochry als de ideale start van onze tweede reis naar Schotland. Dit is geen stad waar je dagenlang verdwaalt. Het is een dorp waar je aankomt, inademt, op tocht gaat en meteen snapt waarom de Schotse Hooglanden een eigen hoofdstuk verdienen in elk reisdagboek. Het is een perfect voorsmaakje van wat nog komt: ruige bergen, diepe lochs en ongerepte valleien. Een heerlijke introductie tot de Highlands: kort, krachtig en vol belofte.
Praktische tips
- Bereikbaarheid: Gemakkelijk met de trein of auto bereikbaar vanuit Edinburgh of Glasgow (2 uur). Het stadje bevindt zich in Perth and Kinross, aan de rivier de Tummel, vrij zuidelijk in de Highlands.
- Beste reistijd: Herfst voor de kleuren, zomer voor de lange dagen, winter voor een vleugje sneeuwmagie en skiplezier.
Ook leuk om te lezen:













Hoeveel kilometer hebben jullie zo in de loop der jaren al met elkaar gewandeld? ’t Is zomaar een vraag!
:D, leven is bewegen, hè Toos!
En een wedervraag: hoeveel meter doek is er al door jouw handen gegaan;)?