Straatkunst spotten in Antwerpen-Luchtbal

Straatkunst kijken in Antwerpen?  Dat kan volop in het centrum van de stad. Of,  in een minder bekende en minder gepolijste context, in de sociale woonwijk Luchtbal in het noorden van Antwerpen. De Luchtbal is een wat troosteloos gebied met torenblokken en arbeiderswoningen, omsingeld door de haven,  de spoorweg, de snelweg  en het Albertkanaal. Het soort wijk waar straatkunst om elke hoek loert. Maar waar ze ook buurtbewoners verenigt en de leefomgeving verfraait.  Ik exploreerde de kant-en-klare straatkunstroute van de Luchtbal en ontdekte nog veel meer street art.

De Luchtbal

Vreemde naam toch voor een wijk, dacht ik. Maar eenvoudig te verklaren. In het woord ‘luchtbal’, dat allang niet meer wordt gebruikt, herkent iedereen het woord dat we wèl nog hanteren: ‘luchtballon’.  En ja, inderdaad, op deze plek landde ooit een luchtballon. Een plaatselijke herbergier met commerciële feeling sloeg direct munt uit de spectaculaire gebeurtenis en hernoemde zijn café ‘De Luchtbal’. De rest is geschiedenis.

opgefriste jaren ’50 en ’60  architectuur in de wijk Luchtbal

Straatkunst spotten in het station Antwerpen-Luchtbal

Als we in het kleine stationnetje -zonder stationsgebouw- uitstappen, horen we het verkeer van de A12 en  de Noorderlaan onmiskenbaar voorbij zoeven. De snelweg, de ring, ze snijden de woonblokken van deze wijk kunstmatig af van het leven in de stad. Maar als je even richting winkelcentra en Kinepolis wandelt, zit je direct tussen de pakhuizen van de haven en heb je een zicht op de Schelde.

Maar terug naar de halte Luchtbal. Bij de sporen zien we al overal graffiti. En we hoeven slechts de trap naar beneden af te dalen of we worden getrakteerd op een massa muurschilderingen naast en in de gangen onder de sporen.

Straatkunst zone

En dat is niet verwonderlijk. Sinds 2016  is de zone onder het treinstation van Luchtbal de ‘vierde erkende zone voor street art’ in Antwerpen. Jonge (en oudere) straatkunstenaars mogen hier dag en nacht hun street art talent oefenen, tonen en verbeteren.  Een hele strook betonpijlers is hiervoor beschikbaar. Cool!

Ik voel me wel overweldigd door de massa kleuren en vormen die over en door elkaar worden gebruikt. Niet altijd even respectvol voor ouder werk. Maar tijdelijkheid: dat is natuurlijk ook tekenend voor straatkunst. Ook in Londen Shoreditch merkten we dat na enkele maanden bepaalde muurschilderingen er totaal anders uitzien of zelfs verdwenen zijn.

Een idee van wat er bij de halte Luchtbal zoal te zien is? Wat vind je van deze bijvoorbeeld:

street art station Luchtbal
straatkunst in Antwerpen Luchtbal
De Kus van Klimmt, streetwise

Graffiti-jam muur

Vlakbij het station wandelen we nog langs de reusachtige muur die door een hele groep plaatselijke kunstenaars werd beschilderd. Buurtwerker Arno Arnouts organiseerde hier in 2014 een graffiti-jam (BUGT: Big Uncle Graffiti TEam). Opvallend is de intrigerende blik van het knap geschilderde aapje door Smok. (Smoks muurschildering van een vis in de Asiatsite in Vilvoorde is ook verkozen tot één van de vijf mooiste Belgische street art kunstwerken van het jaar 2020)

  • Back to Nature graffiti jam van verschillende artiesten, o.m. de aap van SMOK – Groenendaallaan 240

straatkunst in Antwerpen Luchtbal
Smok en BUGT 2014

Nog meer reusachtige straatkunst in Antwerpen-Luchtbal

Vergeet ook deze niet, aan de andere  buitenmuur van het station, de kant van Nederland. Daar is eveneens een gigantisch werk te bewonderen, dat Antwerpen als modestad positioneert. Althans zoals Antwerps toptalent Steve Locatelli het ziet. Als ik het niet gelezen had, zou ik er eerlijk gezegd niet opgekomen zijn. Maar de muurschildering is wel ongelooflijk indrukwekkend door zijn opbouw, de kleuren…en door zijn afmetingen natuurlijk. Een blikvanger die in opdracht van de NMBS gemaakt is.

De muur van 80 meter lang en 9 meter hoog is ook gepimpt door twee andere kunstenaars: Derm en Eva Mouton showen elk hun tekenkunsten. Ik ben absolute fan van Eva’s cartoons, maar in het gezelschap van Locatelli en Derm verschuift Eva’s werk toch naar de achtergrond. Met Derm’s ‘Future Train’ lijk ik wel middenin een graphic novel te zitten,  en de overdonderende futurische trein/machine vliegt nog net niet van de muur. Arrrgh!

  • Fashion City door Steve Locatelli – Groenendaallaan

straatkunst in Antwerpen Luchtbal
Locatelli,2017
  • Derm: Trein naar de toekomst –  Groenendaallaan

straatkunst in Antwerpen Luchtbal
Future Train, Derm, 2017

Straatkunst spotten met de Day One street art route

Day One: creatief buurtwerkproject in 2013

Naast de street art zone en de muurschilderingen bij de spoorweg, is er ook een heuse street art route in de Luchtbal. In 2013 startte een creatieve buurtwerker met het opleuken van de verloederde wijk via het Day One project. Gedurende een week gaven lokale en internationale kunstenaars, maar ook kinderen uit de buurt, scholen en senioren  hun wijk en de vervallen panden meer kleur tijdens dit ‘Day One’ street art festival.

Oude bouwvallen verdwenen intussen (samen met de straatkunst die ze sierde) en er verrees nieuwbouw. Maar je kan nog veel werk uit 2013 ontdekken in de wijk. Gratis en al wandelend of fietsend. En meestal gewoon vanop straat.

Even rondkijken naar wie er hier zijn fantasie de vrije loop gaf?

  • ‘Untitled’ en ‘What’s on your Mind?’ van Phlegm – Columbiastraat 8A en Columbiastraat 110

De werken van de Britse topper Phlegm in de wijk kan je niet missen. Phlegm is een straatkunstenaar uit Sheffield. Hij staat bekend om zijn zwart/witte karakters, die minutieus zijn uitgewerkt.

Ik ontdek het reusachtige internationale kunstwerk op  de muur van het plaatselijk cultureel centrum. Grafisch erg knap en origineel. Maar qua sfeer nu niet bepaald vrolijk, toch? Even verderop liet Phlegm zich nog een tweede maal gaan.

straatkunst in Antwerpen Luchtbal

Untitled, Phlegm 2013

What’s on your Mind? – Phlegm. Geen kunst om vrolijk van te worden.
  • Totem of life door Strook – Columbiastraat 8A

Kleurrijk daarentegen is de torentotem van Strook op deze school. Fascinerend om deze ‘wolfpack’ van dichterbij te bestuderen!

straatkunst in Antwerpen Luchtbal
Strook, 2013, Totem of Life
  • Leave your mark van Matthew Dawn – Hondurasstraat 3-11

Voor dit werk moet je naar het binnenplein van de Canadablokken. Het is een herinnering aan het Day One Festival, dat eigenlijk de start was voor een visuele opwaardering van de wijk. Matthew Dawn die gewoon een handje kwam toesteken, maakte de muurschildering  snel en zonder voorbereiding. Ze is er nog altijd.  Hij liet duidelijk een  merkteken achter :).

Leave your Mark, Matthew Dawn 2013
  • Jaune

Op dezelfde binnenplaats is er nog meer street art te bewonderen. Ook één van mijn favorieten, Jaune, tekent hier present. Net zoals in Leuven en Oostende poetsen, praten of rusten zijn fluo-vuilnismannetjes de stedelijke straten. En opnieuw zijn er talloze kleine grapjes te ontdekken in dit -letterlijk-  lange verhaal van stencil art.  Zalig!

straatkunst in Antwerpen Luchtbal
Little Helpers, Jaune, 2013
Jaune, 2013  – stripverhaalgraptjens in de Canadablokken van de Luchtbal
Little Helpers, Jaune, 2013
  • Chick Love door A Squid Called Sebastian – Canadalaan 250

Bij het kleine wijkschooltje met groentetuin en kippen, spelen kinderen onder het koesterend oog van  deze grote grappige reuzenvrouw met groen blaadjeshaar. Ze knuffelt zorgzaam de kip uit de buurttuin. Een GVR-variant voor de Roald Dahl-fans, bedenk ik. Warm en passend.

A Squid Called Sebastian is geboren in Boston (USA), maar getogen in België. Zijn vader was kunstleraar en gaf de liefde voor het tekenen duidelijk door aan zijn zoon, die ondertussen professioneel street artist is en atelierwerk mixt met kleurige muurschilderingen ter plekke.

 

Chick Love door A Squid Called Sebastian 2013

Hip Jeugdhuis

Ergens onderweg in de wijk botsen we op deze ‘Transformers’ die zich een pad banen door de jungle. Indrukwekkend door hun formaat. De containers zijn beschilderd door de Belg Wilson. Ze  dienden van 2016 tot 2018  tijdelijk als jeugdhuis van de Luchtbal, in afwachting van een nieuwe ruimte waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten.  Jeugdorganisatie Jes werkte hiervoor samen met de jongeren uit de buurt en het architectenbureau Met zicht op zee. De link naar de vlakbij gelegen haven is duidelijk, en tegelijkertijd hangt er een soort vrijbuiterssfeertje rond deze industriële boomhut voor jongeren.

‘Transformers 2030’ door Wilson – Columbiastraat 102

straatkunst in Antwerpen Luchtbal
Wilson, 2017

Tour Elentrik 2020

Opvallend zijn ook de kleine kleuraccenten van de vrolijke nutskasten die ik tussendoor spot. Al dan niet met een grappige noot erbij. In de lente van 2020 is ook het streetart-project ‘Tour Elentrik’ van Treepack neergestreken in de wijk Luchtbal. Professionals en lokale creatievelingen gaven de nutskasten een stevige lik verf  tijdens de eerste coronalockdown. Buurtbewoners konden toen street art workshops volgen en het resultaat vind je nu dus verspreid over de wijk. Een leuk evenement toen, en een blijvende meerwaarde achteraf. Mijn selectie:

  • Time is Monet van Cathy Hale – Canadalaan 103

Cathy Hale 2020

  • Cute Critters van Jonathan De Vos  – Antwerpen Luchtbal Kerk

straatkunst in Antwerpen Luchtbal
Jonathan De Vos 2020
  • Passing by van Simon Mannaerts  -Groenendaallaan 384

Passing by, Simon Mannaerts, Treepack 2020

Er is dus heel wat interessante straatkunst te spotten in Antwerpen-Luchtbal.

Voor we de trein terug nemen, wandelen we nog even stevig door tot aan “tScheld”. Op de drukke brug waaien we bijna weg. Maar we genieten er van het zicht op de grootste haven van ons land en bewonderen het Havenhuis, de schitterende architectuurdiamant van wijlen Zaha Hadid… Inspiratie voor een nieuwe uitstap!

Praktische info

Neem de trein naar het station Antwerpen-Luchtbal en download het plannetje met de Day One street art route. Een nog vollediger beeld krijg je met de Street Art Cities App. Handig!

Ook leuk om te lezen

10 thoughts on “Straatkunst spotten in Antwerpen-Luchtbal

  1. Amai, zoveel street art daar! Een buurt waar ik zelf slechts een paar keer ben geweest – voor een voetbalmatch met een studentenclub of een cinemabezoek (al gingen we vaker naar de UGC in ‘t stad zelf), en volgens mij was er ook een galabal in die buurt, aan ‘t water wel al. Owgod zoveel herinneringen komen nu ineens boven 🙂 Alleszins was daar toen nog geen opwaardering, als ik je datums bekijk is dit project dan ook van “na mijnen tijd”.
    Die Locatelli aan het station kan je ook zien wanneer je op de ring rijdt, allez het gaat snel en als er veel verkeer is moet je op de juiste rijstrook rijden om het te kunnen zien, maar eens je weet waar & wanneer te kijken mis ik ‘m bijna geen enkele keer 🙂

    1. Ik was er deze zomer, zal inderdaad dus wel na jouw passeren daar geweest zijn :D. Het is een buurt -in-beweging, maar dat mag ook wel, had ik zo het gevoel! Echt geprangd tussen de havenloodsen, de ring, de grote wegen boven Antwerpen.
      Ik ga het nu echt eens in de gaten houden vanop de ring -op een moment dat het er niet te druk is 🙂 – nog nooit gezien tevoren. Groetjes en een fijn 2021!

      1. Het is – terugkerende naar huis – aan je rechterkant en vlak voor het Sportpaleis (dat is dan weer links he, mijn uitleg is weer zeer helder) ergens!

      2. Ok, ik check (al zal het even duren, voorlopig doe ik bijna al mijn verplaatsingen met de fiets :)). Bedankt en vele groetjes!

  2. Als er een mail van WANNderful binnenkomt, voel ik telkens een prettig veertje oplichten.
    Welke leuke plek/activiteit heeft Ann nu weer ontdekt?
    Met heel veel interesse lees ik je boeiende verslagen en geniet ik van de rake en mooie foto’s..
    Het zijn elke keer uitnodigingen om die dingen ook zelf te ontdekken en ja, zo heb ik al veel boeiende dagen achter de rug. Merci Ann.

    1. Hey dankjewel Rita,nu maak jij mij ook blij :D! Ik vind het zo leuk dat je plezier hebt van mijn schrijfsels en foto’s! Dat is weer een stimulans om te blijven zoeken naar leuke plekjes en uitstappen. Ook al is het in deze omstandigheden wat minder voor de hand liggend ;)!

Altijd fijn om je reactie te lezen: