Uit-tip: kunstroute Ecce Homo in Antwerpen

Ooit al meegemaakt dat je naar buiten gekeken wordt terwijl je nog maar amper een museum betreedt ? Ons overkwam het in Antwerpen. Toen we de kunstroute ‘Ecce Homo’ wilden volgen. De onthaalmedewerker van Museum Mayer van den Bergh vroeg ons – nog voor we een woord konden uitbrengen- of we de volgende dag konden terugkomen! Omdat het museum om 17u sloot en het al namiddag was. (Pop-up in mijn hoofd: vijftig kilometer voor niets gereden!) Geen woord over het feit dat er nog andere locaties waren. Waar je tot 18u of later terechtkon. (Gelukkig hadden we ons geïnformeerd.)  Na wat aandringen kregen we dan toch het kaartje met het parcours …(De wereld is aan de durvers ;).)

Tramkabels in Antwerpen: voor mij een relict uit een andere tijd.

Ondanks deze uiterst koele ontvangst vonden we de meeste plekken van het parcours zeker de moeite waard. Een fijne kennismaking met jong/onbekend of oud/gevestigd hedendaags Belgisch talent. In alle disciplines. Daarom dit verslagje. Want de expo eindigt zondag.

Antwerpen Ecce homo

Ecce Homo

Je ontdekt in deze expo het werk van 63 Belgische (nog) levende kunstenaars die allen creaties maakten rond het klassieke thema ‘Ecce Homo’ .  Een tweede doel van het project sluit hierbij aan: niet alleen kunst over de mens tonen, maar via kunst ook iets doen aan de situatie van mensen in nood. Je kan de kunstwerken namelijk kopen. Een deel van de opbrengst gaat naar Human Rights Watch. Zodat de expo over de mens ten goede komt aan …mensen (kinder- en vrouwenrechten projecten). Nog een reden om te gaan dus. Al dan niet met een goed gevulde portefeuille ;).

De kunstwerken zijn op 9 verschillende locaties te bezichtigen. Je kan het parcours gemakkelijk op een namiddag doen.

Antwerpen Ecce homo
Het parcours van de expo in het zwart, drankgelegenheid is aangeduid in het rood. Handig!

Museum Mayer van den Bergh

Sla deze eerste locatie wat mij betreft gerust over.

Kwam het door de vijandige start? Door het donkere en naar ouderdom geurende historische pand? Door de beklemmende sfeer? De overdadig drukke combinatie van kunst, meubilair, interieur? Wij waren er in elk geval na 10 minuutjes buiten. Ook al heeft het museum een kostbare collectie. En is de inrichting van de oude patriciërswoning uniek. De confrontatie van modern met historisch werk ging voor ons verloren in de drukke opstelling.

Antwerpen Breughel
Werk van Breughel in Museum Mayer van den Berg

Het Maagdenhuismuseum

Toen de volgende halte weer een oud historisch monument (16de-17de eeuw) bleek te zijn, zonk de moed ons al een beetje in de schoenen. Terwijl wij eigenlijk liefhebbers zijn. Gelukkig werden we vriendelijk en enthousiast onthaald. Het voormalig weeshuis bleek ook minder volgestouwd te zijn met historische werken, zodat alles beter tot zijn recht kwam.

Antwerpen Ecce Homo
Het ‘maeghdekenshuis’ – charmant gebouw met mooie binnenkoer
Antwerpen Maagdenhuis
Vondelingen en wezen leerden naaien en kantklossen in het maagdenhuis (foto begin 20ste eeuw)

We zagen een aantal mooie combinaties van moderne kunstwerken met historische klassiekers. Berlinde De Bruyckere koos voor een installatie van een versleten kinderbedje met een stapel dekentjes, onder een madonna met kind.  Het bedje is dubbelzinnig: enerzijds knus, warm en troostend, anderzijds ook verstikkend door de te grote stapel dekens. Vandaag zorgen dekens in conflictgebieden voor warmte en bescherming, maar ze dienen evengoed om kinderlijkjes toe te dekken.

Antwerpen Ecce Homo
Berlinde De Bruyckere ‘Zonder titel’ 1992 – te veel dekentjes voor een louter positieve betekenis

Ook bij Mark Manders is niets wat het lijkt. Het schijnbaar plaasteren beeld is eigenlijk gemaakt in beschilderd brons. Een beschadigd beeld van de huidige mensheid? In een zaal vol portretten en een lijdende Christus.

Antwerpen Ecce Homo
Mark Manders, ‘Composition with Yellow and Blue’ (2014-2017)

Ontroerend zijn de monumentale zwartwit-foto’s van Marie-Jo Lafontaine. Kwetsbaar en frêle. Twee kinderen in een onbestemde ruimte: stralen ze schoonheid uit of dood? En in de foto’s weerspiegelt ‘De wassing en zalving van Christus’ van Jacob Jordaens, dat er tegenover hangt. Ik had nog nooit van Lafontaine gehoord, maar ik ga haar naam zeker onthouden!

Antwerpen Ecce Homo
Marie-Jo Lafontaine ‘Ecce Homo’ (2013-2017)
Antwerpen Ecce Homo
Marie-Jo Lafontaine ‘Ecce Homo’ – echo naar de kunstgeschiedenis

In een zaaltje apart zien we dan nog Panamarenko’s ‘Brazil’: de eeuwenoude droom van de mens om zelf te kunnen vliegen.  Een combinatie van humor, fantasie, techniek en creativiteit.

Sint-Joriskerk

Een verrassing was deze prachtige kerk! Met een interieur om ‘u’ tegen te zeggen! En wel zes knappe moderne kunstwerken.

Antwerpen Sint-Joriskerk
Alleen maar bewondering voor deze prachtig beschilderde gewelven!
Antwerpen Sint-Joriskerk
Langs een oude stenen wenteltrap naar het oksaal.

In de kerk staan er twee kunstwerken van Jan Van Oost: een gruwelijke verwijzing naar de onthoofding  van Johannes de Doper in ‘Salomé’ op het oksaal. Is dit de mens? Beneden in de zijbeuk kijk je dan weer naar je eigen sterfelijkheid in de spiegelglasdoodkist. Of naar het lot van de kerk die erin weerspiegeld wordt?

Antwerpen Sint-Joriskerk
Hoofd op een schaal in wit marmer (‘Salomé’, Jan Van Oost)
Antwerpen Sint-Joriskerk
knap werk van Jan Van Oost
Antwerpen Sint-Joriskerk
Sint-Joriskerk: een ontdekking!

Ook het werk ‘JC & JC’  van Johan Creten blijft me bij. Creten maakt normaal gezien sculpturen in keramiek of brons, maar hier krijg je een spiegel met een halve doornenkroon erop in smeedijzer. Je ziet jezelf letterlijk als de lijdende Christus (Ecce Homo).

Antwerpen Sint-Joriskerk
‘JC & JC’ van Johan Creten – onder het Ecce Homo-tafereel in één van de staties van de Kruisweg

Ackermans & van Haaren

In de lobby van dit modern kantoorgebouw ontdek je hoe Marie-Jo Lafontaine naar de mens kijkt. Monumentale portretten tonen eenheid in verscheidenheid.

Antwerpen Ecce Homo

Marie-Jo Lafontaine – Indrukwekkende portretten!
Antwerpen Marie-Jo Lafontaine
Graptjen 🙂

Leopoldplaats 12

Dit schijnbaar alledaagse gebouw verbergt prachtige ruimtes binnenin! Over drie verdiepingen vind je er tal van kunstwerken van de kunstroute. Ik toon er een paar.

Heerlijke moulures en gipswerk!
Antwerpen Ecce Homo
‘Honte’ van de overleden Philippe Vandenberg – geschreven met zijn eigen bloed. Geen twijfel over hoe hij naar zichzelf en de mens kijkt.

 

Antwerpen Ecce Homo
Cris Brodahl, een gedeconstrueerd gezicht
Antwerpen Ecce Homo
Jan Vanriet – de hedendaagse mens: man of vrouw, bedelend of met gsm?
Antwerpen Ecce Homo
Fabrice Samyn ‘A bottle in the ocean'(2014) : een zandloper met zand van Lampedusa en van Tanger, land aan weerszijden van de Middellandse Zee. Het zand stroomt niet meer, de zee is een grens geworden.

Ziekenhuis Sint-Elisabeth

We springen ook binnen in het ziekenhuis. Er zijn werken aan de gang maar in de binnentuin vinden we de sculptuur ‘First Dream’ van Johan Tahon. Vreemde, vervormde figuren in een soort droomtoestand. Opnieuw een werk over menselijke kwetsbaarheid, maar ook over zorg. Minder toegankelijk. Tahon is een nieuwe naam voor mij. Verrassend weetje: frontman Till Lindemann van metalband Rammstein voelde een nauwe verwantschap met Tahons werken en schreef 5 gedichten voor een expo in het Bonnefantenmuseum.

Antwerpen Ecce Homo
Johan Tahon, ‘First Dream’

Plantentuin Den Botaniek

We sluiten af in de kleine kruidtuin van de stad Antwerpen met foto’s van Filip – what’s in a name – Dujardin. De bewerkte foto’s passen perfect bij de locatie! Via een combinatie van architecturale en natuurlijke elementen schetst hij een symbolisch beeld van de moderne mens.

Antwerpen Ecce Homo

De woonblokken Fierens en het Instituut voor Tropische Geneeskunde laten we letterlijk links liggen. Niet omdat ze niet de moeite zijn. Maar we willen nog een potverdommeke halen bij de beste bakker van ‘t Stad.  Om de inwendige mens te versterken na al die kunst. Ziehier de mens! 🙂

Antwerpen Ecce Homo
kruidtuin Antwerpen

 

 

  1. Ondanks dat we vaak in Antwerpen vertoeven, heb ik veel van die locaties nog niet bezocht. In museum Mayer Van den Bergh ben ik vroeger wel eens geweest, maar het was zo een oud en muf museum dat me helemaal niet beviel. De kerk daarentegen is inderdaad prachtig!

    1. Er waren echt een aantal heel bekende kunstenaars bij, en daarnaast heb ik er weer een paar nieuwe leren kennen. Zo’n route is altijd fijn omdat je enerzijds de stad en anderzijds een massa kunstwerken leert kennen!

Altijd fijn om je reactie te lezen: